اصول
پيشگيري از انتقال هپاتيت و ايدز براي كاركنان بهداشتي و درماني
همانطور كه همه ما مي
دانيم بسياري از بيماريها از قبيل ايدز و انواع هپاتيت كه از طريق خون فرد آلوده
منتقل مي شوند ، در درصدي از همه جوامع انساني دنيا وجود دارد كه عمده موارد بصورت
ناقل سالم و بدون علامت هستند و ممكن است حتي خود آنها نيز از آلودگي خود بي خبر
باشند .
لذا كاركنان بهداشتي
درماني بايد همه مراجعه كنندگان را آلوده فرض نموده و رعايت اصول احتياطات عمومي را
بنمايند .
راههاي انتقال HIV
و هپاتيت به كاركنان بهداشتي درماني :
-
تماس با خون فرد
مبتلا از طريق فرو رفتن سوزن و يا هر وسيله برنده ديگر در پوست
-
پاشيده شدن خون در
مخاط چشم و دهان
-
پاشيده شدن خون روي
زخم هاي باز و پوست دچار التهاب يا ترك هاي پوستي
نكات
مهم در پيشگيري از انتقال HIV
و هپاتيت :
-
هنگام كار از آسيب
رساندن به خود با اجسام نوك تيز مانند سر سوزن ، تيغ جراحي يا ريش تراشي و ...
جلوگيري نماييد .
-
در موقع گرفتن نمونه
خون يا ديگر ترشحات مختلف بيماران حتما" از دستكش استفاده كنيد .

-
پس از تماس دست خون
يا ترشحات بيماران حتما" دست ها را با آب و صابون بشوئيد ، حتي اگر دستكش استفاده
كرده باشيد .
-
هيچگاه از دستكش
كهنه يا سوراخ دار استفاده نكنيد .
-
پس از تزريق از قرار
دادن پوشش سر سوزن بر روي سوزن خودداري كرده ، آنها را داخل قوطي فلزي ( مثل قوطي
شير خشك ) جمع آوري و سپس به طريق صحيح ( دفن صحيح يا سوزاندن ) معدوم نماييد .
-
فقط در مواردي كه
احتمال پاشيده شدن خون و آلودگي بدن يا لباس مطرح است ( مثل جراحي ، زايمان ،
آندوسكوپي ، درناژ يا ساكشن ترشحان ) از گان ، ماسك و عينك تواما" استفاده نماييد
.
-
اگر دندانپزشك هستيد
هنگام كار از دستكش ، عينك و ماسك استفاده نماييد .
-
خون و ترشحات
بيماران را با احتياط و دستكش حمل نماييد .
-
در آزمايشگاه حتما"
از پيپت مكانيكي استفاده نماييد .
-
اگر خون يا ساير
ترشحات بيماران روي سطحي ريخته شود ابتدا با دستكش و دستمال يكبار مصرف محل را
تميز نموده و سپس مقداري محلول سفيد كننده خانگي نيم درصد بريزيد . پس از ده
دقيقه محل را تميز نموده و يك نوبت ديگر با ماده ضدعفوني كننده عمل ضد عفوني را
تكرار نماييد
-
روپوش يا البسه ديگر
آلوده با خون قبل از شستشو به مدت نيم ساعت در محلول حاوي كلر مانند پركلرين يا
هيپو كلريت سديم ( سفيد كننده خانگي ) با غلظت نيم درصد قرار گيرد .
-
وسايلي كه دوباره
مورد مصرف قرار مي گيرند به دقت ضدعفوني شوند .
-
اگر دست با وسيله
آلوده اي خراشيده يا زخم شود بايد بلافاصله محل زخم را فشار داده تا مقداري خون
خارج گردد . سپس محل زخم را با آب و صابون شسته و حتي الامكان با محلول ضدعفوني
كننده مثل كلر هگزيدين يك درصد يا بتادين 5/2 درصد ضدعفوني شود .
-
براي كليه شاغلين
حِرَف پزشكي كه احتمال تماس با خون و ترشحات بيماران وجود دارد بايستي
واكسيناسيون عليه هپاتيت
B
انجام شود . البته با توجه به اينكه واكسيناسيون به معني ايمني صد در صد در مقابل
هپاتيت B
نيست و از طرفي عليه ويروسهايي مانند ايدز و هپاتيت
C
واكسني وجود ندارد افراد واكسينه شده نيز بايد اصول احتياطات عمومي را رعايت
نمايند .
براي
سترون سازي وسايل يكي از روش هاي زير توصيه مي شود :
الف ) اتوكلاو 121
درجه و فشار يك اتمسفر به مدت بيست دقيقه
ب ) حرارت خشك ( فور
) 170 درجه به مدت دو ساعت
ج ) استفاده از هيپو
كلريت سديم نيم تا دو درصد به مدت حداقل بيست دقيقه
در پايان ذكر اين نكته لازم است از آنجا كه اكثر افراد آلوده به
عوامل ويروسي مورد بحث بدون علامت و ظاهرا" سالم هستند و از طرفي راههاي انتقال و
نحوه پيشگيري بيماريهايي مانند ايدز و هپاتيت كاملا" روشن و ساده است ، به هيچ وجه
نبايستي از برخورد با موارد شناخته شده آلوده به
HIV
و امثال آن واهمه داشت بلكه بايستي در نهايت محبت حسب اقتضاي شغل مقدس پزشكي
بيماران عزيز را پذيرا باشيم .
بديهي است خطر انتقال
در مواجهه با فرد ناشناخته از نظر آلودگي بسيار بيشتر از مواردي است كه به عنوان
مورد آلوده شناسايي شده است .