بسمه تعالي
دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني
استان همدان
مركز بهداشت شهرستان نهاوند



بهداشت در سفر
مقدمه :
مسافرت به علت استراحت كم ، خستگي راه ، تغيير شرايط آب و هوايي و تهيه آب و مواد غذايي از منابع گوناگون در شهرها و روستاهاي مختلف مسير سفر ، كاهش مقاومت بدن را به همراه دارد و از طرفي مسافر بيش از ساير مواقع در معرض بيماريها قرار مي گيرد و عوامل خطر آفرين بيش از هميشه او را احاطه مي كنند . لذا رعايت ضوابط بهداشتي و نكات ايمني از اهميت زيادي برخوردار خواهد بود و ضروري است كه نسبت به رعايت مسائل بهداشتي ، حساسيتي مضاعف قائل شد . به همين لحاظ عمده مسائلي را كه هر مسافر بايستي در سفر به آن توجه نمايد مي توان به صورت خلاصه در قالب توصيه هاي ذيل به آنها اشاره نمود :
· آب آشاميدني خود را از منابع مطمئن تهيه نماييد . پيشنهاد مي شود آب آشاميدني خود را حتما" از شير هاي برداشت آب متصل به شبكه هاي آبرساني شهري تامين نماييد .

در ييلاق هاي اطراف شهر نيز بهترين منبع تامين آب آشاميدني ، شبكه هاي لوله كشي روستايي است كه تحت كنترل و نظارت خانه هاي بهداشت بوده و آب سالم و بهداشتي مورد نياز ساكنين محل را تامين مي كنند . به كودكان خود بياموزيد كه آب برخي از شيرهاي برداشت پارك ها و معابر عمومي مخصوص فضاي سبز بوده و غير قابل شرب مي باشند .
· مواد غذايي مورد نياز خود را از فروشگاههاي معتبر خريداري و قبل از خريد مواد غذايي بسته بندي شده ، از درج شماره پروانه ساخت يا كد بهداشتي و تاريخ توليد و انقضاي مصرف آن اطمينان حاصل نماييد . از خريد مواد غذايي خصوصا" ساندويچ ، بستني ، فالوده و آبميوه از فروشندگان دوره گرد نيز جدا" بپرهيزيد .
· از خريد كنسرو و كمپوت باد كرده ، زنگ زده و يا ضربه خورده خودداري نماييد . ضمن اينكه ضروريست قبل از باز كردن درب كنسرو سالم ، آنرا به مدت تقريبا" بيست دقيقه در آب جوش قرار دهيد . توجه داشته باشيد آلودگي كنسرو به سم كشنده و مرگ آور بوتوليسم هيچگونه علامتي ( مانند بادكردگي قوطي ) ندارد و فقط با حرارت مي توان آن را خنثي نمود .
· از مصرف باقيمانده مواد غذايي پاستوريزه كه پس از باز شدن درب ظرف ، در خارج از يخچال نگهداري شده است خودداري نماييد .
· در سفر از غذاهاي ساده و حتي الامكان مواد غذايي كه خودتان تهيه كرده ايد استفاده نماييد .
· آجيل و خشكبار مورد نياز را حتي الامكان به صورت بسته بندي تهيه نماييد و از خريد خشكبار و آجيل كه آثار آفت زدگي ، رطوبت و كهنگي در آنها ديده مي شود پرهيز كنيد .
· از مصرف سالاد و سبزيجات در رستوران ها خودداري كنيد .
· ميوه جاتي را كه خريداري مي كنيد ، با آب تميز و بهداشتي ، يكي يكي و با دقت بشوييد . ريختن ميوه ها در داخل لگن دستشويي اماكن مي تواند بر آلودگي سطح آن بيافزايد .
· در صورت نياز به گوشت تازه ، حتما" آنرا از فروشگاههاي معتبر خريداري نماييد . توجه كنيد كه لاشه هاي گوشت بايد داراي مهر نظارت دامپزشكي باشند .
· مرغ و ماهي را فقط از فروشگاههاي مواد پروتئيني و معتبر تهيه نماييد .
· ظروف و وسايل پخت و پز را در داخل كيسه هاي نايلون تميز نگهداري كنيد تا در مدت سفر آلوده نشوند .
· براي شستن ظروف و البسه حتما" از آب سالم استفاده نماييد . شستشو در آب جوي و رودخانه خطر آلودگي بيشتر را به دنبال خواهد داشت .
· هنگام مسافرت با اتوبوس حتما" از ليوان شخصي استفاده نماييد يا از راننده ليوان يكبار مصرف نو بخواهيد . راننده موظف به تامين درخواست شما است .
· ظروف يكبار مصرف را كه در اماكني مانند رستوران ، آبميوه فروشي يا اتوبوس در اختيار شما گذاشته مي شود پس از استفاده خرد كرده و در سطل زباله بياندازيد تا امكان استفاده مجدد از آنها ميسر نشود .
· از ريختن زباله در اماكن و معابر عمومي جدا" خودداري نماييد . زباله هاي خود را در طول سفر ، در كيسه هاي نايلوني نگهداري و در اولين سطل زباله شهري بريزيد .
· در حمل و نگهداري وسايل آتش زا و گازسوز مانند كپسول پيك نيك دقت نماييد .
· همواره در مسافرت ، صابون به همراه داشته باشيد و پس از توالت رفتن ، دستهايتان را با آب و صابون بشوييد .
· قبل از تشرف به اماكن زيارتي ، پاها را شسته و از جوراب نخي تميز استفاده كنيد .
· سيگار كشيدن در مراكز زيارتي ، اماكن عمومي و وسايل نقليه همگاني ، تجاوز به حقوق عمومي جامعه محسوب مي شود و از نظر قانوني نيز ممنوع است . لذا از اين عمل غير اخلاقي جدا" خودداري نماييد .
· جهت پيشگيري از بيماريهاي پوستي ، هنگام اقامت در هتل ، حتي الامكان از ملحفه و وسايل شخصي استفاده نماييد .
· مطالعه در داخل وسيله نقليه در حال حركت موجب خستگي چشم و وارد شدن آسيب جدي به آن مي شود .
· از تعويض روغن در حاشيه جاده ها و ييلاق ها جدا" خودداري كنيد .
· توقف مكرر در مسير راه براي استراحت و رفع خستگي ، توان رانندگي و آمادگي راننده جهت مقابله با خطرات احتمالي را افزايش مي دهد .
اميد اينكه سفري بدون خطر داشته باشيد .